CNNi: Γιατί ορισμένα πλοία διέρχονται από το Στενό του Ορμούζ εν μέσω αποκλεισμού;

Ο αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών από τις ΗΠΑ, έχει «εφαρμοστεί πλήρως» και έθεσε τέλος στο μεγαλύτερο μέρος της οικονομικής δραστηριότητας της Τεχεράνης σε μόλις μιάμιση μέρα, δήλωσε την Τετάρτη ο επικεφαλής της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ.

«Εκτιμάται ότι το 90% της ιρανικής οικονομίας τροφοδοτείται από το διεθνές θαλάσσιο εμπόριο. Σε λιγότερο από 36 ώρες από την εφαρμογή του αποκλεισμού, οι αμερικανικές δυνάμεις έχουν σταματήσει εντελώς κάθε οικονομική συναλλαγή που εισέρχεται και εξέρχεται από το Ιράν δια θαλάσσης», δήλωσε ο ναύαρχος Μπραντ Κούπερ σε ανακοίνωση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) δήλωσε νωρίτερα ότι κανένα πλοίο δεν έχει παραβιάσει τον αποκλεισμό από την εφαρμογή του.

Ταυτόχρονα, αναδύονται αναφορές για κάποια εμπορική κίνηση που διέρχεται από το Στενό του Ορμούζ, το στρατηγικό σημείο μεταξύ Ιράν και Ομάν μέσω του οποίου διέρχεται το 20% των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου και το 80% των εξαγωγών πετρελαίου του Ιράν.

Ωστόσο, σύμφωνα με ανάλυση του CNNi, αυτή η εμπορική κίνηση δεν αναιρεί αυτόματα τον ισχυρισμό του Κούπερ.

Δύο βασικά σημεία:

1. Όπως δήλωσε το CENTCOM, ο αποκλεισμός καλύπτει όλα τα ιρανικά λιμάνια, τόσο εντός όσο και εκτός του Στενού του Ορμούζ, αλλά όχι το ίδιο το στενό. Η κυκλοφορία που δεν σχετίζεται με το Ιράν μπορεί να διέρχεται. Ο αποκλεισμός μιας διεθνούς πλωτής οδού είναι παράνομος σύμφωνα με το ναυτικό δίκαιο.
2. Κατά την επιβολή του αποκλεισμού, οι αμερικανικές δυνάμεις μπορούν να αναχαιτίσουν πλοία που μεταφέρουν φορτία συνδεόμενα με το Ιράν σε απόσταση δεκάδων χιλιάδων μιλίων. Ένα εμπορικό πλοίο μπορεί να αποτελέσει στόχο σε διεθνή ύδατα πολύ καιρό μετά την αναχώρησή του από το στενό.

«Μπλοκάρισμα» δεν σημαίνει απαραίτητα και «κλείσιμο»

Αναλυτές αναφέρουν ότι η σύγχρονη τεχνολογία επιτρέπει την επιβολή του αποκλεισμού σε μεγάλες αποστάσεις.

«(Οι ΗΠΑ δεν) χρειάζεται να τοποθετήσουν πλοία στον Περσικό Κόλπο για να αποκλείσουν το Ιράν», δήλωσε ο Καρλ Σούστερ, πρώην πλοίαρχος του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ.

Επεσήμανε τα 12 και πλέον πλοία που, σύμφωνα με την CENTCOM, εκτελούν καθήκοντα αποκλεισμού. Τα περισσότερα, αν όχι όλα, βρίσκονται εκτός του στενού. Μπορούν να φέρουν εξελιγμένο εξοπλισμό εντοπισμού και αναγνώρισης συνδεδεμένο με αεροπορικά και διαστημικά συστήματα.

Και τουλάχιστον στις πρώτες ημέρες αυτού του αποκλεισμού, τα πετρελαιοφόρα δεν θα προχωρήσουν πολύ μακριά. Ένα πλήρως φορτωμένο πετρελαιοφόρο μπορεί να ταξιδεύει με ταχύτητα μικρότερη των 30 χιλιομέτρων την ώρα. Αυτό δεν είναι πολύ πιο γρήγορο από την ταχύτητα ενός μέσου ποδηλάτη.

«(Οι ΗΠΑ δεν) χρειάζεται να στείλουν πλοία στον Περσικό Κόλπο για να επιβάλουν αποκλεισμό στο Ιράν», δήλωσε ο Καρλ Σούστερ.

Επεσήμανε τα 12 και πλέον πλοία που, σύμφωνα με την CENTCOM, εκτελούν αποστολή αποκλεισμού. Τα περισσότερα, αν όχι όλα, βρίσκονται έξω από το στενό. Διαθέτουν εξελιγμένο εξοπλισμό εντοπισμού και αναγνώρισης συνδεδεμένο με αεροπορικά και διαστημικά συστήματα.

Και τουλάχιστον στις πρώτες ημέρες αυτού του αποκλεισμού, τα πετρελαιοφόρα δεν θα πάνε μακριά. Ένα πλήρως φορτωμένο πετρελαιοφόρο μπορεί να ταξιδεύει με ταχύτητα μικρότερη των 20 μιλίων την ώρα. Αυτό δεν είναι πολύ πιο γρήγορο από την ταχύτητα ενός μέσου ποδηλάτη.

Το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ διαθέτει επίσης το μέγεθος και την εμβέλεια να καταδιώξει οποιοδήποτε πλοίο βγει έξω από τον Περσικό Κόλπο για εβδομάδες, οπουδήποτε στον κόσμο.

«Ο αμερικανικός αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών δεν έχει καθορισμένα γεωγραφικά όρια, και οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να παρεμποδίσουν πλοία σχεδόν οπουδήποτε στα διεθνή ύδατα μέχρι να φτάσουν στον τελικό τους προορισμό», δήλωσε την Τρίτη το Ινστιτούτο για τη Μελέτη του Πολέμου (ISW).

Νωρίτερα φέτος, καθώς η Ουάσιγκτον ασκούσε πίεση στο καθεστώς του Νικολά Μαδούρο στη Βενεζουέλα, οι αμερικανικές δυνάμεις κατάσχεσαν ένα βενεζουελάνικο δεξαμενόπλοιο στον Ινδικό Ωκεανό, χιλιάδες μίλια μακριά από το λιμάνι αναχώρησής του.

«Προσέξτε να μην ερμηνεύσετε (τον αποκλεισμό) πολύ κυριολεκτικά ως φυσική παρεμπόδιση του ίδιου του στενού», δήλωσε ο Μπιόρν Χόιγκαρντ, διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας διαχείρισης πλοίων Anglo-Eastern.

Το ISW σημείωσε επίσης ότι οι ΗΠΑ παραχώρησαν εξαιρέσεις από τον αποκλεισμό τους για ανθρωπιστικές αποστολές και επέτρεψαν μια αόριστης διάρκειας «περίοδο χάριτος» ώστε τα ουδέτερα πλοία που βρίσκονταν σε ιρανικούς λιμένες να αποπλεύσουν.

Έξι πλοία που ενδέχεται να προσπαθούσαν να παρακάμψουν τον αποκλεισμό σταμάτησαν και έκαναν αναστροφή κατόπιν εντολής των αμερικανικών δυνάμεων, σύμφωνα με δήλωση του CENTCOM την Τρίτη.

Τα πλοία που χρησιμοποιούνται για τον αποκλεισμό

Εν τω μεταξύ, το CENTCOM ανέφερε ότι χρησιμοποιούσε περισσότερα από δώδεκα πολεμικά πλοία, πάνω από 100 αεροσκάφη και πάνω από 10.000 άτομα προσωπικό για την επιβολή του αποκλεισμού.

Ο Σούστερ, παρέθεσε μια ανάλυση των ρόλων των σκαφών που, σύμφωνα με το CENTCOM, συμμετείχαν στον αποκλεισμό.

• Αεροπλανοφόρο: Μεταφέρει αεροσκάφη επιτήρησης και μαχητικά αεροσκάφη για αεροπορικές περιπολίες μάχης. Στεγάζει επίσης ένα σημαντικό κέντρο διοίκησης, ελέγχου, επικοινωνίας και πληροφοριών.
• Αμφίβιο πλοίο επίθεσης: Μεταφέρει επίσης αεροσκάφη επιτήρησης και επίθεσης, ένα άλλο κέντρο διοίκησης, ελέγχου, επικοινωνίας και πληροφοριών, καθώς και εκατοντάδες πεζοναύτες που μπορούν να επιβιβαστούν σε εμπορικά πλοία.
• Αμφίβιο μεταγωγικό πλοίο: Θα μεταφέρει περισσότερους πεζοναύτες, ελικόπτερα και μεταφορικά Osprey.
• Πλοίο αποβίβασης: Διαθέτει ελικόπτερα βαρέως τύπου και περισσότερους πεζοναύτες.
• Αντιτορπιλικά: «Διαθέτουν τους αισθητήρες, την ταχύτητα και τον οπλισμό για να ανιχνεύουν, να αναχαιτίζουν και, αν χρειαστεί, να επιβιβάζονται, να καταλαμβάνουν και να μεταφέρουν το παραβατικό πλοίο αλλού», δήλωσε ο Schuster.
• Πλοία παράκτιας μάχης: Μπορούν να διεξάγουν αντιναρκικές ενέργειες και παρακολούθηση.

Ο Σούστερ ανέφερε ότι η σύνθεση αυτής της δύναμης, η οποία σε μεγάλο βαθμό επιχειρεί σε απόσταση αρκετά μακριά από το Στενό του Ορμούζ και τις ιρανικές ακτές, αφήνει στην Τεχεράνη περιορισμένες επιλογές για αντίδραση.

Τα μικρά επιθετικά σκάφη του ναυτικού του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) έχουν σχεδιαστεί για να επιχειρούν στους στενούς χώρους του στενού και του Περσικού Κόλπου, και όχι στα ανοιχτά νερά της Αραβικής Θάλασσας και πέρα από αυτήν.

Το Ιράν πιθανότατα διαθέτει ακόμη ορισμένους βαλλιστικούς πυραύλους και πυραύλους κρουζ κατά πλοίων, παρά τις εβδομάδες αεροπορικών βομβαρδισμών της χώρας από τις ΗΠΑ. Αλλά ακόμη και όταν διέθετε μεγαλύτερο αριθμό αυτών, δεν είναι γνωστό να έχει χτυπήσει κανένα αμερικανικό πολεμικό πλοίο που επιχειρεί στην Αραβική Θάλασσα.

Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε τον περασμένο μήνα ότι το Ιράν είχε εκτοξεύσει 101 πυραύλους κατά του αεροπλανοφόρου USS Abraham Lincoln, αλλά όλοι τους καταστράφηκαν.

Πηγή: Why are some ships going through the Strait of Hormuz during a blockade?Analysis by Brad Lendon, CNNi senior global military affairs reporter