11η Σεπτεμβρίου 2001: Το χρονικό του τρόμου, οι αριθμοί και η αναμονή για Δικαιοσύνη

Σήμερα, 25 χρόνια μετά, η «κληρονομιά» της 11ης Σεπτεμβρίου παραμένει.

Από την αυξημένη ασφάλεια σε πτήσεις και αεροδρόμια και την αστυνόμευση μέχρι τα κομμάτια της καθημερινότητας που άλλαξαν για πάντα εντός και εκτός ΗΠΑ, είναι αδύνατο να εντοπιστεί κάτι που παραμένει ανέγγιχτο και ανεπηρέαστο από εκείνη την τρομακτική Tρίτη του 2001.

Το χρονικό του τρόμου

Στις 8:46 π.μ., το πρώτο αεροσκάφος χτύπησε τον Βόρειο Πύργο του Παγκόσμιου Κέντρου Εμπορίου στη Νέα Υόρκη.

Μόλις 17 λεπτά αργότερα, ένα δεύτερο αεροπλάνο καρφώθηκε στον Νότιο Πύργο, επιβεβαιώνοντας πως δεν επρόκειτο για ατύχημα.

Ακολούθησε το πλήγμα στο Πεντάγωνο, όπου έπεσε το τρίτο αεροπλάνο, ενώ ένα τέταρτο συνετρίβη σε χωράφι της Πενσυλβάνια, έπειτα από ηρωική προσπάθεια των επιβατών να σταματήσουν τους αεροπειρατές.

O τότε πρόεδρος Τζορτζ Μπους βρισκόταν εκείνο το πρωί σε σχολείο στη Φλόριντα.

Μπαίνοντας στο σχολείο, ενημερώθηκε ότι το πρώτο αεροπλάνο καρφώθηκε στον ένα πύργο του Παγκόσμιου Εμπορικού Κέντρου.

Η κυβέρνηση θεωρούσε τότε πως επρόκειτο για ένα τραγικό δυστύχημα. Την ώρα που βρισκόταν μέσα σε μια τάξη, ενώπιων μαθητών και εκπαιδευτικών, ενημερώθηκε για την επίθεση στο δεύτερο πύργο.

Ο προσωπάρχης του, Άντριου Καρντ, σκύβει προς το μέρος του και ψιθυρίζει την είδηση.

Ο ίδιος ο Μπους, χρόνια αργότερα, έγραψε:

«Πήρα την απόφαση να μην πεταχτώ όρθιος αμέσως και να φύγω από την αίθουσα. Δεν ήθελα να τρομάξω τα παιδιά. Ήθελα να προβάλλω ένα αίσθημα ηρεμίας… Είχα αντιμετωπίσει αρκετές κρίσεις μέχρι τότε για να ξέρω πως το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνει ένας ηγέτης είναι να δείξει ψυχραιμία».

Καθοδόν προς το Air Force One, ο Μπους μίλησε με την σύμβουλο εθνικής ασφάλειας Κοντολίζα Ράις, που τον ενημέρωσε ότι ένα τρίτο αεροπλάνο είχε συντριβεί στο Πεντάγωνο.

Μόλις έφτασε, επικοινώνησε με τον αντιπρόεδρο Ντικ Τσέινι, ζητώντας του να καθηλώσει όλες τις εμπορικές πτήσεις.

Η οδηγία του ήταν σαφής: όποιο αεροσκάφος φαινόταν ύποπτο και δεν απαντούσε σε κλήσεις θα καταρρίπτονταν.

Tα θύματα

Κατά τη διάρκεια των συντονισμένων τρομοκρατικών επιθέσεων, όταν 19 τρομοκράτες μετέτρεψαν σε όπλα επιβατικά αεροσκάφη, σκοτώθηκαν 2.977 άνθρωποι, οι περισσότεροι εκ των οποίων στο Παγκόσμιο Κέντρο Εμπορίου στο Μανχάταν.

Οι εικόνες των αεροσκαφών 11 της American Airlines και 175 της United Airlines που εμβόλισαν τους Δίδυμους Πύργους -ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα σύμβολα της Νέας Υόρκης και των ΗΠΑ εν γένει- πάγωσαν ολόκληρο τον πλανήτη, που παρακολούθησε με κομμένη την ανάσα την ανείπωτη τραγωδία.

Τα θύματα δεν ήταν μόνο Αμερικανοί πολίτες αλλά άνθρωποι από 90 και πλέον χώρες, καθώς και πυροσβέστες και αστυνομικοί.

Το γράφημα του CNN Greece συγκεντρώνει τους πιο σημαντικούς αριθμούς της επίθεσης.

Πόσο κόστισε η τρομοκρατική επίθεση

Το οικονομικό σοκ της 11ης Σεπτεμβρίου ήταν άμεσο και πολυδιάστατο.

Μέσα σε λίγες ώρες, οι χρηματιστηριακές αγορές κατέρρευσαν, με τον δείκτη Dow Jones να καταγράφει τη μεγαλύτερη ημερήσια πτώση στην ιστορία του μέχρι τότε, ενώ τουριστικές, αεροπορικές και ασφαλιστικές εταιρείες υπέστησαν ανυπολόγιστες ζημίες.

Η αμερικανική οικονομία, που ήδη εμφάνιζε σημάδια επιβράδυνσης, μπήκε σε τροχιά ύφεσης, με την κυβέρνηση να επιστρατεύει έκτακτα μέτρα στήριξης.

Παράλληλα, το κόστος της «αντιτρομοκρατικής ασφάλειας» εκτοξεύτηκε: από τις δαπάνες για στρατιωτικές επιχειρήσεις στο εξωτερικό έως τις μακροπρόθεσμες επενδύσεις σε εσωτερική ασφάλεια και επιτήρηση.

Μάλιστα, πολλοί αναλυτές υποστηρίζουν ότι η 11η Σεπτεμβρίου δεν άλλαξε μόνο τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί ο κόσμος αλλά ανακατεύθυνε και τον οικονομικό προσανατολισμό κρατών και αγορών για τις επόμενες δεκαετίες.

Ο πόλεμος κατά της τρομοκρατίας

Οι ΗΠΑ από την πρώτη στιγμή θεώρησαν υπεύθυνο για τις τρομοκρατικές επιθέσεις τον Οσάμα Μπιν Λάντεν. Στις 13 Δεκεμβρίου της ίδιας χρονιάς, η αμερικανική κυβέρνηση δημοσιοποίησε βίντεο στο οποίο ο Οσάμα Μπιν Λάντεν αναλαμβάνει την ευθύνη για την επίθεση.

Ο πρόεδρος Μπους, στο τηλεοπτικό του διάγγελμα το βράδυ της επίθεσης, υποσχέθηκε στον αμερικανικό λαό να τιμωρήσει τους τρομοκράτες που σκόρπισαν το θάνατο αλλά και όλους όσοι τους παρείχαν στήριξη.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες κήρυξαν τον λεγόμενο «Πόλεμο κατά της Τρομοκρατίας» (War on Terror), ξεκινώντας μια μακρά περίοδο πολέμων και στρατιωτικών επιχειρήσεων, με πρώτο μεγάλο μέτωπο το Αφγανιστάν και αργότερα το Ιράκ.

Οι συγκρούσεις αυτές κόστισαν τη ζωή σε εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους, ενώ το οικονομικό και κοινωνικό κόστος ανήλθε σε τρισεκατομμύρια δολάρια, αφήνοντας πίσω τους εκατομμύρια εκτοπισμένους και βαθιές πληγές στις κοινωνίες που επλήγησαν.

«Είναι συνέχεια στο μυαλό μου…»

Η αμερικανική κυβέρνηση έχει χαρακτηρίσει την επίθεση την «πιο αποτρόπαιη εγκληματική πράξη σε αμερικανικό έδαφος στη σύγχρονη ιστορία».

Παρόλα αυτά, 25 χρόνια μετά την τραγωδία, η δίκη του φερόμενου ως «εγκέφαλου» της επίθεσης δεν έχει ακόμη ξεκινήσει και οι οικογένειες των θυμάτων φοβούνται ότι τελικά δεν θα αποδοθεί δικαιοσύνη.

Ο Τομ Ρέστα έχασε μέσα σε μερικά λεπτά τον αδελφό του, τη νύφη του και το αγέννητο ανιψάκι του. Ο Τζον Ρέστα και η σύζυγός του, Σίλβια, που ήταν επτά μηνών έγκυος, εργάζονταν στον 92ο όροφο του Βόρειου Πύργου.

«Μετά από τόσα χρόνια, ακόμη με πιάνουν τα κλάματα» είπε ο Ρέστα στο BBC, τονίζοντας παράλληλα πως παρότι έχουν περάσει τόσα χρόνια η 11η Σεπτεμβρίου είναι «σχεδόν συνεχώς στο μυαλό του».

Και συνεχίζει:

«Ο πατέρας μου θα είναι 98 ετών τον Νοέμβριο και δεν νομίζω ότι περιμένει πως θα δει τη δίκη. Έχω πολλούς συγγενείς -θείους, θείες- που θα ήθελαν όλοι να την παρακολουθήσουν. Αλλά οι γονείς μου συγκεκριμένα, δεν νομίζω ότι πιστεύουν ότι θα ζήσουν για να τη δουν… Ας ελπίσουμε ότι όλοι οι κατηγορούμενοι θα είναι ακόμη ζωντανοί όταν έρθει η ώρα της δίκης. Αυτό είναι μια μεγάλη ανησυχία…».

Την ίδια ανησυχία εξέφρασε και ο Στίβεν Γκέρχαρτ, που έχασε τον μικρότερο αδελφό του, Ραλφ, στην τρομοκρατική επίθεση.

«Έχουν αρχίσει και μεγαλώνουν… Δεν θέλω να πεθάνουν χωρίς να καταδικαστούν γιατί αυτό θα είναι μια αδικία για όλους τους συγγενείς -ότι δηλαδή τους συλλάβαμε αυτούς τους ανθρώπους αλλά δεν τους δικάσαμε ούτε τους καταδικάσαμε για τη μαζική δολοφονία όλων των αγαπημένων μας».

Η δίκη του φερόμενου ως «αρχιτέκτονα» της επίθεσης, Χαλίντ Σεΐχ Μοχάμεντ, έχει οριστεί για τον Ιούνιο του 2028, όπως έγινε γνωστό στις αρχές του καλοκαιριού.