Παγκόσμια Ημέρα Ηπατίτιδας: Το στοίχημα για εξάλειψη της νόσου έως το 2030

Στην Ελλάδα, υπολογίζεται ότι περίπου 200.000 άνθρωποι είναι χρόνιοι φορείς της ηπατίτιδας Β και 70.000 άτομα της ηπατίτιδας C, σύμφωνα με στοιχεία του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας. Την ίδια ώρα, το μεγάλο στοίχημα της χώρας μας είναι εάν θα καταφέρει στα επόμενα τέσσερα χρόνια- μέχρι το 2030 δηλαδή- να έχει καταφέρει να εξαλείψει τις ιογενείς Ηπατίτιδες Β και C σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας. 

Με αφορμή τη σημερινή Παγκόσμια Ημέρα ιογενούς Ηπατίτιδας- 28 Ιουλίου- ας γνωρίσουμε λίγο περισσότερο την αόρατη και ασυμπτωματική αυτή νόσο.

Σύμφωνα με την Ελληνική Εταιρεία Μελέτης Ήπατος, η Ελλάδα κατατάσσεται πλέον στις χώρες χαμηλού επιπολασμού Ιογενών Ηπατιτίδων. Ωστόσο, εκτιμάται ότι περίπου 180.000 άνθρωποι έχουν προσβληθεί από τον ιό της Ηπατίτιδας Β, ενώ περίπου 80.000 άνθρωποι πάσχουν από Ηπατίτιδα C, με σημαντικό ποσοστό να μην έχει ακόμη διαγνωστεί.

Μία αόρατη νόσος

Με κεντρικό μήνυμα «Δεν είναι αυτό που νομίζεις… Η ηπατίτιδα δεν κάνει διακρίσεις. Μας αφορά όλους», η Ελληνική Εταιρεία Μελέτης Ήπατος – ΕΕΜΗ (https://eemh.gr) υλοποιεί και φέτος μια πρωτότυπη εκστρατεία ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης για τις Ιογενείς Ηπατίτιδες, με αφορμή τη σημερινή Παγκόσμια Ημέρα Ηπατίτιδας.

Στόχος της πρωτοβουλίας είναι να φέρει στο προσκήνιο όσα συχνά παραμένουν «αόρατα»: την ελλιπή ενημέρωση, τις παρανοήσεις γύρω από τους τρόπους μετάδοσης, το αδικαιολόγητο στίγμα, αλλά και την ανάγκη για πρόληψη, έγκαιρη διάγνωση και ισότιμη πρόσβαση στη θεραπεία.

Γιατί η ηπατίτιδα δεν αφορά «κάποιους άλλους». Δεν συνδέεται με μία συγκεκριμένη ηλικία, κοινωνική ομάδα ή τρόπο ζωής. Αφορά τη δημόσια υγεία και, επομένως, αφορά όλους μας.

Με το μήνυμα «Δεν είναι αυτό που νομίζεις…», η ΕΕΜΗ καλεί τους πολίτες να αναζητήσουν έγκυρη ενημέρωση, να γνωρίσουν τους τρόπους πρόληψης και μετάδοσης και να συζητήσουν χωρίς φόβο ή προκατάληψη. Η ενημέρωση μπορεί να καταρρίψει έναν μύθο. Η εξέταση μπορεί να οδηγήσει στην έγκαιρη διάγνωση. Η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να αλλάξει την πορεία της νόσου.

Χρονίως πάσχοντες χωρίς να το γνωρίζουν…

Παρά τη σημαντική επιστημονική πρόοδο των τελευταίων δεκαετιών, οι Ιογενείς Ηπατίτιδες εξακολουθούν να αποτελούν μείζον ζήτημα δημόσιας υγείας παγκοσμίως. Ο αποτελεσματικός εμβολιασμός έναντι της Ηπατίτιδας Β και οι σύγχρονες, υψηλής αποτελεσματικότητας θεραπείες για την Ηπατίτιδα C έχουν αλλάξει ουσιαστικά τα δεδομένα στην πρόληψη και την αντιμετώπιση των συγκεκριμένων λοιμώξεων. Ωστόσο, πολλοί άνθρωποι εξακολουθούν να ζουν με χρόνια Ιογενή Ηπατίτιδα χωρίς να το γνωρίζουν.

Η απουσία εμφανών συμπτωμάτων σε αρκετές περιπτώσεις, η ελλιπής γνώση και ο φόβος που γεννούν τα στερεότυπα μπορεί να καθυστερήσουν τον έλεγχο, τη διάγνωση και την πρόσβαση στη θεραπεία. Για τον λόγο αυτό, η ενημέρωση δεν αποτελεί απλώς ένα «εργαλείο» ευαισθητοποίησης· αποτελεί ουσιαστικό μέρος της πρόληψης.

Στην Ελλάδα, το Υπουργείο Υγείας και ο ΕΟΔΥ υλοποιούν ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο παρεμβάσεων που περιλαμβάνει εμβολιαστικά προγράμματα, επιδημιολογική επιτήρηση, δράσεις ενημέρωσης και πρόληψης, καθώς και δωρεάν πρόσβαση στις σύγχρονες θεραπείες. Παράλληλα, η ολοκλήρωση του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για την Ηπατίτιδα Β ενισχύει τη συντονισμένη εθνική προσπάθεια για την εξάλειψη της νόσου, συμβάλλοντας στην αποτελεσματικότερη προστασία της δημόσιας υγείας και στη βέλτιστη αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων.

Από την Ηπατίτιδα στην κίρρωση του ήπατος

Αν και υπάρχουν πολλοί διαφορετικοί τύποι ιών ηπατίτιδας (Α έως Ε), οι ηπατίτιδες Β και C είναι οι πιο σοβαρές, καθώς μπορεί να οδηγήσουν σε χρόνια ηπατίτιδα με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης κίρρωσης και ηπατοκυτταρικού καρκίνου, επιπλοκές που είναι υπεύθυνες για 1,3 εκατομμύρια θανάτους ετησίως.

Ιδιαίτερο γνώρισμα των χρόνιων ηπατιτίδων είναι ο ασυμπτωματικός χαρακτήρας τους, με αποτέλεσμα πολλά από τα άτομα που έχουν μολυνθεί να μην το γνωρίζουν. Υπάρχουν απλές εξετάσεις αίματος οι οποίες εντοπίζουν τους ιούς της ηπατίτιδας και διώχνουν κάθε αμφιβολία.

Εθνικά Σχέδια Δράσης και εμβολιασμοί

Στη χώρα μας, σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ, τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει σημαντικά βήματα στην πρόληψη και αντιμετώπιση των ιογενών ηπατιτίδων:

• Δημιουργία Εθνικών Σχεδίων για την εξάλειψη της Ηπατίτιδας Β και C, τα οποία συνιστούν την πολιτική και διοικητική δέσμευση της πολιτείας για την αντιμετώπιση της νόσου.
• Ένταξη του εμβολιασμού έναντι της ηπατίτιδας Β στο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμού καθώς αποτελεί το μόνο αποτελεσματικό τρόπο για την πρόληψη της νόσου και των επιπλοκών της.
• Χρήση συνδυασμού αντι-ιικών φαρμάκων για την αντιμετώπιση της ιογενούς ηπατίτιδας Β.
• Χρήση φαρμάκων νέας γενιάς τα οποία οδηγούν στην πλήρη κάθαρση του ιού και την ίαση της ηπατίτιδας C. Τα νέα αυτά φάρμακα έχουν πάρει έγκριση για τη θεραπεία των παιδιών ηλικίας >3 ετών.
• Δωρεάν πρόσβαση στα νέα θεραπευτικά σχήματα. Μέχρι σήμερα έχουν λάβει αγωγή για την ηπατίτιδά C και έχουν θεραπευτεί περίπου 18.000 άτομα.

Το μήνυμα του ΠΟΥ

Για το έτος 2026, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO) και η World Hepatitis Alliance προτρέπουν τα άτομα να ευαισθητοποιηθούν σε σχέση με τις ηπατίτιδες, με τη φράση: “World Hepatitis Day-Let’s break it down.”. «Ας βάλουμε τέλος στην ηπατίτιδα!». Ας ενώσουμε τη φωνή μας, ας μάθουμε την αλήθεια και ας κάνουμε το πρώτο βήμα: την εξέταση. Η πρόληψη και η θεραπεία είναι στα χέρια μας».