Στον Φράνσις Χάλζεν το Νόμπελ Φυσικής για την ανακάλυψη των νετρίνων υψηλής ενέργειας

Στον Φράνσις Χάλζεν απονεμήθηκε το φετινό Νόμπελ Φυσικής, για τη συνεισφορά του στο  Παρατηρητήριο Νετρίνων IceCube και την ανακάλυψη των νετρινίων υψηλής ενέργειας. 

Γεννημένος στο Βέλγιο, ο 82χρονος επιστήμονας συνεργάζεται στενά με το Πανεπιστήμιο του Ουισκόνσιν–Μάντισον στις ΗΠΑ.

«Ο Φράνσις Χάλτσεν ηγήθηκε μιας διεθνούς ομάδας ερευνητών και μηχανικών, οι οποίοι μας προσέφεραν ένα εξαιρετικό επιστημονικό όργανο. Η επιμονή του και το επιστημονικό του όραμα άνοιξαν τον δρόμο για ένα νέο είδος αστρονομίας» τονίζει ο Μαρκ Πιρς, πρόεδρος της Επιτροπής Νόμπελ Φυσικής.

Παρουσίασε για πρώτη φορά το 1988 τα σχέδια για αυτό το παρατηρητήριο — που σήμερα ονομάζεται Παρατηρητήριο Νετρίνων IceCube — οραματιζόμενος μια τεράστια εγκατάσταση μέσα στους πάγους της Ανταρκτικής, η οποία θα μπορούσε να ανιχνεύει σωματίδια γνωστά ως νετρίνα.

Το παρατηρητήριο αξιοποιεί μια βασική ιδιότητα των νετρίνων: όταν συγκρούονται με έναν ατομικό πυρήνα, παράγουν μια λάμψη φωτός, η οποία μπορεί να καταγραφεί από αισθητήρες ενσωματωμένους στον διαυγή παγετώδη πάγο.

Φτάνοντας στη Γη από τα πιο απομακρυσμένα σημεία του σύμπαντος, τα νετρίνα συχνά αποκαλούνται «σωματίδια-φαντάσματα», επειδή είναι εξαιρετικά άπιαστα και μπορούν να διαπερνούν κάθε είδους ύλη χωρίς να μεταβάλλονται.

Έχουν σχεδόν μηδενική μάζα και δεν διαθέτουν ηλεκτρικό φορτίο.

Μπορούν να διασχίζουν τα πιο ακραία περιβάλλοντα, όπως άστρα, πλανήτες και ολόκληρους γαλαξίες, και να παραμένουν αναλλοίωτα.

Οι απονομές των Νόμπελ συνεχίζονται την Τετάρτη με το Χημείας, την Πέμπτη με το Λογοτεχνίας και την Παρασκευή με το Ειρήνης.

Τη Δευτέρα αναμένεται να προγραμματιστεί το Νόμπελ Οικονομικών Επιστημών.

Το χρηματικό έπαθλο για τα Νόμπελ του 2026 ανέρχεται σε 12 εκατ. σουηδικές κορώνες, περίπου 1,2 εκατ. δολάρια.