Σε κλοιό οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις λόγω ενεργειακού κόστους

Σε νέο κλοιό κόστους βρίσκονται οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, καθώς η νέα άνοδος στις τιμές της ενέργειας και των καυσίμων αυξάνει τις λειτουργικές δαπάνες, ενώ τα περιθώρια κέρδους πιέζονται από τον πληθωρισμό που συνεχίζει να ανεβαίνει.

Η κατάσταση με τον πληθωρισμό έχει επιδεινωθεί μέσα στον Σεπτέμβριο, με το πετρέλαιο να παραμένει πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι και τις τιμές των καυσίμων στην Ελλάδα να κινούνται ήδη σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα, οδηγώντας σε πολύ δύσκολη τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Την ίδια ώρα, η πίεση μεταφέρεται άμεσα στην ελληνική αγορά. Η μέση πανελλαδική τιμή της αμόλυβδης είχε ξεπεράσει τα 2,16 ευρώ το λίτρο, ενώ το diesel κινείται πάνω από τα 2,13 ευρώ το λίτρο, με τις διεθνείς εξελίξεις να δημιουργούν τον κίνδυνο νέων ανατιμήσεων.

Βάρος που προστίθεται σε βάρος

Η νέα επιβάρυνση έρχεται πάνω σε ένα ήδη βαρύ λειτουργικό κόστος. Η τελευταία εξαμηνιαία έρευνα του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ, για το πρώτο εξάμηνο του 2026, δείχνει ότι το λειτουργικό κόστος παραμένει ο σημαντικότερος παράγοντας πίεσης για τις μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις.

Συγκεκριμένα, το 73,3% των επιχειρήσεων δήλωσε ότι πληρώνει ακριβότερα την ηλεκτρική ενέργεια σε σχέση με το 2025, ενώ το 73,2% πληρώνει ακριβότερα καύσιμα. Οι επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν υψηλότερο κόστος πρώτων υλών και προμηθειών φτάνουν το 77,5%. Οι μέσες αυξήσεις που δηλώνουν ανέρχονται σε 26,03% για το ηλεκτρικό ρεύμα, 27,75% για τα καύσιμα και 24,75% για πρώτες ύλες και προμήθειες.

Η πίεση δεν μένει στους λογαριασμούς, αφού το 40,3% των επιχειρήσεων προχώρησε σε ανατιμήσεις στο πρώτο εξάμηνο, έναντι μόλις 7,2% που μείωσε τιμές, ενώ για το δεύτερο εξάμηνο του 2026 το 27,2% αναμένει ότι θα προχωρήσει σε νέες αυξήσεις. Παράλληλα, το 48% δήλωσε περαιτέρω επιδείνωση της ρευστότητάς του, την ώρα που μόλις το 16,4% κατέγραψε βελτίωση.

Ο δείκτης οικονομικού κλίματος των μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων υποχώρησε στις 56,5 μονάδες, από 59,2 το προηγούμενο εξάμηνο.

Εκτιμήσεις για επιδείνωση

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ο πρόεδρος του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών, Γιάννης Χατζηθεοδοσίου, προειδοποιεί ότι η νέα εκτίναξη του ενεργειακού κόστους απειλεί άμεσα τη βιωσιμότητα των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.

Όπως σημειώνει, στην Ελλάδα υπάρχουν ήδη προβλέψεις για αύξηση της τιμής του πετρελαίου θέρμανσης κατά πάνω από 50% μέσα στον χειμώνα, ενώ οι αυξήσεις στα καύσιμα σε αρκετές περιπτώσεις προσεγγίζουν το 20%. Η άνοδος του κόστους μεταφοράς, όπως επισημαίνει, μεταφέρεται στη συνέχεια στις τιμές προϊόντων και υπηρεσιών, αυξάνοντας συνολικά το λειτουργικό κόστος των επιχειρήσεων.

Ο ίδιος ζητά άμεσα μέτρα από την Πολιτεία και την Ευρωπαϊκή Ένωση για τη στήριξη της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας, υπογραμμίζοντας ότι οι επιχειρήσεις μικρού μεγέθους δυσκολεύονται να απορροφήσουν ένα νέο κύμα αυξήσεων.

Στο τραπέζι νέα μέτρα έως 200 εκατ. ευρώ

Οι πιέσεις στην αγορά έχουν ήδη οδηγήσει την κυβέρνηση στην εξέταση νέου πακέτου παρεμβάσεων. Η κυβέρνηση αναφέρει ότι υπάρχει διαθέσιμο δημοσιονομικό περιθώριο περίπου 200 εκατ. ευρώ, το οποίο θα μπορούσε να αξιοποιηθεί εφόσον οι συνθήκες στην ενεργειακή αγορά απαιτήσουν πρόσθετη στήριξη.

Στο επίκεντρο βρίσκονται τα καύσιμα, το πετρέλαιο θέρμανσης και η γενικότερη επιβάρυνση από το ενεργειακό κόστος, με τον Κυριάκο Μητσοτάκη να έχει ανακοινώσει ότι το νέο πακέτο για το πετρέλαιο θέρμανσης θα παρουσιαστεί την επόμενη εβδομάδα, με στόχο η τιμή διάθεσης να διαμορφωθεί κάτω από τα 1,75 ευρώ το λίτρο, δηλαδή κάτω από την τιμή με την οποία έκλεισε η περυσινή περίοδος. Παράλληλα, εξετάζεται οριζόντια αύξηση του επιδόματος θέρμανσης και ενδεχόμενη επαναφορά πλαφόν στο περιθώριο κέρδους.

Η επιδότηση στο ντίζελ έχει ήδη παραταθεί για τον Σεπτέμβριο, με ενίσχυση 10 λεπτών ανά λίτρο στο δίκτυο. Συνολικά, από τον Απρίλιο το δημοσιονομικό κόστος των παρεμβάσεων για τη συγκράτηση της τιμής του diesel έχει ανέλθει σε περίπου 211 εκατ. ευρώ, σύμφωνα με την κυβερνητική ενημέρωση.

Η εστίαση ζητά μέτρα

Το ενεργειακό κόστος βρίσκεται στον πυρήνα και των αιτημάτων της ΠΟΕΣΕ, καθώς η εστίαση είναι από τους κλάδους που επηρεάζονται άμεσα από το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας, καυσίμων, πρώτων υλών και μεταφορών.

Σε παρέμβασή της στις 9 Σεπτεμβρίου, η ΠΟΕΣΕ υποστήριξε ότι οι επιχειρήσεις εστίασης παραμένουν χωρίς ουσιαστική στήριξη και ζήτησε, μεταξύ άλλων, ενιαίο ΦΠΑ 13% στην εστίαση, εξαίρεση των αλκοολούχων, κατάργηση του ΕΦΚ στον καφέ, κατάργηση του φόρου για online παραγγελίες και delivery και κατάργηση των προσαυξήσεων στις ασφαλιστικές εισφορές για εργασία σε αργίες, Κυριακές και νυχτερινές ώρες. Παράλληλα, ο πρόεδρος του ΕΕΑ Γιάννης Χατζηθεοδοσίου ζήτησε ειδικές παρεμβάσεις για το υψηλό ενεργειακό και στεγαστικό κόστος του κλάδου.

Η πίεση στην εστίαση αποτυπώνεται και σε προηγούμενα στοιχεία της ΠΟΕΣΕ και του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ, σύμφωνα με τα οποία το ενεργειακό κόστος είχε αυξηθεί σημαντικά τα προηγούμενα χρόνια, φτάνοντας σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμη και σε τριπλασιασμό μέσα σε τρία χρόνια.

Οι φόβοι για νέες ανατιμήσεις

Για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, η νέα ενεργειακή αναστάτωση δεν περιορίζεται στην τιμή του ρεύματος ή των καυσίμων. Η αύξηση της ενέργειας επηρεάζει τις μεταφορές, τις πρώτες ύλες, την ψύξη και θέρμανση των επαγγελματικών χώρων, την παραγωγή και τελικά τις τιμές των προϊόντων.

Αυτό δημιουργεί ένα δύσκολο περιβάλλον για τις επιχειρήσεις που δεν έχουν τη δυνατότητα να μετακυλήσουν όλο το αυξημένο κόστος στον καταναλωτή. Η ΓΣΕΒΕΕ καταγράφει ήδη σημαντική πίεση στη ρευστότητα και νέα τάση ανατιμήσεων, ενώ οι φορείς της αγοράς προειδοποιούν ότι ένα νέο παρατεταμένο κύμα ενεργειακής ακρίβειας θα δοκιμάσει ακόμη περισσότερο τις αντοχές των μικρών επιχειρήσεων.