«Άστρο μαύρης τρύπας»: Έναν εντελώς νέο τύπο ουράνιου σώματος ανακάλυψαν αστρονόμοι

Οι αστρονόμοι εντόπισαν ένα εντελώς νέο είδος κοσμικού αντικειμένου: ένα τεράστιο «άστρο μαύρης τρύπας», μεγάλο όσο ολόκληρο το ηλιακό μας σύστημα και με φωτεινότητα που ξεπερνά κατά περίπου 100 δισεκατομμύρια φορές ό,τι θα μπορούσε να παράγει ένα συνηθισμένο άστρο.

Το παράξενο αντικείμενο, που ονομάστηκε MoM-BH-1*, φαίνεται να αποτελεί έναν συνδυασμό άστρου και μαύρης τρύπας, αναφέρει ο Independent. Αν η ερμηνεία των ερευνητών επιβεβαιωθεί, θα μπορούσε να δώσει απαντήσεις σε δύο από τα σημαντικότερα αινίγματα που έχει αποκαλύψει το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb: τι είναι οι μυστηριώδεις «μικρές κόκκινες κουκκίδες» που εμφανίζονται σε εικόνες του πρώιμου Σύμπαντος και πώς δημιουργήθηκαν τόσο γρήγορα οι πρώτες υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες.

Από τότε που τέθηκε σε λειτουργία το James Webb, οι επιστήμονες παρατηρούν σε πολλές εικόνες πολύ μακρινών γαλαξιών μικρά, εξαιρετικά φωτεινά κόκκινα αντικείμενα, χωρίς να γνωρίζουν με βεβαιότητα τη φύση τους. Η νέα μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature, υποστηρίζει ότι τουλάχιστον ορισμένα από αυτά μπορεί να είναι μαύρες τρύπες κρυμμένες μέσα σε τεράστια περιβλήματα αερίου.

Τι είναι το αντικείμενο MoM-BH*-1

Στην περίπτωση του MoM-BH*-1, οι ερευνητές εκτιμούν ότι στο κέντρο του βρίσκεται μια μαύρη τρύπα με μάζα περίπου 100.000 φορές μεγαλύτερη από εκείνη του Ήλιου. Γύρω της απλώνεται ένα εξαιρετικά πυκνό νέφος αερίου, τόσο μεγάλο ώστε ολόκληρη η δομή να θυμίζει ένα γιγάντιο άστρο στο μέγεθος του ηλιακού μας συστήματος.

Ωστόσο, η πηγή της ενέργειάς του δεν είναι η πυρηνική σύντηξη, όπως συμβαίνει στα κανονικά άστρα. Η τεράστια φωτεινότητά του φαίνεται να προκαλείται από ύλη που πέφτει προς την κεντρική μαύρη τρύπα και θερμαίνεται σε ακραίες θερμοκρασίες.

Το αντικείμενο βρίσκεται τόσο μακριά ώστε το φως του που φτάνει σήμερα στη Γη ξεκίνησε το ταξίδι του πριν από περίπου 13 δισεκατομμύρια χρόνια, όταν το Σύμπαν είχε ηλικία μόλις 660 εκατομμυρίων ετών. Στην ίδια έρευνα εντοπίστηκε επίσης ο MoM-z14, που χαρακτηρίζεται ως ο πιο μακρινός γαλαξίας που έχει ανακαλυφθεί μέχρι σήμερα.

Πώς έγινε η ανακάλυψη

Η ανακάλυψη έγινε σχεδόν τυχαία. Η ομάδα του προγράμματος «Mirage or Miracle» αναζητούσε εξαιρετικά μακρινούς και πρώιμους γαλαξίες, όταν παρατήρησε μια ιδιαίτερα φωτεινή κόκκινη κουκκίδα. Αρχικά θεωρήθηκε ότι το κόκκινο χρώμα της οφειλόταν σε σκόνη, όμως το φως της παρουσίαζε χαρακτηριστικά που δεν ταίριαζαν με αυτή την εξήγηση.

Οι προσομοιώσεις έδειξαν ότι το αντικείμενο θα μπορούσε να αποτελείται από μια πανίσχυρη πηγή ενέργειας περιβαλλόμενη από υδρογόνο. Όμως ακόμη κι αυτό δεν εξηγούσε την εξαιρετική φωτεινότητά του. Όταν οι επιστήμονες τοποθέτησαν μια μαύρη τρύπα στο κέντρο των μοντέλων τους, τα αποτελέσματα συμφώνησαν πολύ καλύτερα με τις παρατηρήσεις του James Webb.

Οι ερευνητές πιστεύουν ότι το MoM-BH*-1 μπορεί να είναι απλώς το πρώτο παράδειγμα μιας ολόκληρης κατηγορίας αντικειμένων. Αν αποδειχθεί ότι πολλές από τις «μικρές κόκκινες κουκκίδες» είναι παρόμοια «άστρα μαύρων τρυπών», τότε ίσως εξηγηθεί και πώς οι μαύρες τρύπες μπόρεσαν να αποκτήσουν μάζες δισεκατομμυρίων Ήλιων σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα μετά τη Μεγάλη Έκρηξη.